مىشود و طبيعت تاب راندن اين‌بار گران را از دوش حرارت غريزى ندارد . همين‌كه بيمار شروع به قى كردن كرد از آنجا كه نيروى باطنى زير فشار قرار مىگيرد نظم و ترتيب نبض به كلى درهم‌برهم مىشود . » هرگاه ديدى كه نبض بيمار دارد مرتب مىشود و در راه به حال طبيعى برگشتن است ، بدان ! كه بيمار حالش خوب است و خوب‌تر مىشود . اما اگر بيمارى رو به خوبى نباشد و سكسكه و تشنج پيدا شوند ، نبض ناتوان و نامرتب و بسيار پياپى مىزند . اگر حالت بيمار رو به خفگى بود نبض متفاوت و بدون نظم و ترتيب مىشود و سست مىزند . سستى زدن نشانهء خاموش شدن حرارت غريزى است و شايد از آنجا كه رطوبت بر بدن بيمار مىآيد گاهى نبض موجى شود . خربق از آن سمها است كه براى سگ هم سم قاتل است . علاج بايد هرچه زودتر دارو را بيرون دهند - كه وسايل را مىدانى - و اگر بيم آن داشتى كه زيان به پايين بدن رسيده باشد ، بيمار حقنه شود . بايد مايهء حقنه قوى و پرتأثير باشد ؛ مثلا : وسيلهء پيه هندوانهء ابو جهل حقنه شود . آنگاه به جلوگيرى از خفگى بپرداز ! به طريقى كه در بحث از قارچ سمىآمده است . اگر ديدى قى كردن و برآورده كم است و هنوز لازم است كه بيمار بيشتر برآورد ، بايد شكم را پر از آب ولرم كرده و قى كند و چندين بار قى كند و به حد كافى مواد ريختنى را برآورد . اگر بيمار به تشنج مبتلا شد ، شير و روغن حيوانى به حد زياد بخورد . وسيلهء مرهمهاى نرم و نرم‌كننده اعضاى بدن بيمار را بمال ! در آبزنى بنشيند كه آبش ميانگين بين گرم و سرد باشد . روشهاى معالجهء تشنج خشك را به كار ببر ! 22 - خربق سياه . از مصرف خربق سياه مسموم به اسهال شديد و خفگى مبتلا مىشود . اگر به وزن دو درهم بخورند متشنج مىشوند و مىميرند . قبل از مرگ به تپش غير طبيعى قلب و احساس درد سوزشى در زبان مبتلا مىشوند و زبان را گاز مىگيرند . آروغ به حد زياد رخ مىدهد ، باد مىكنند آنگاه به تشنج و لرز مبتلا مىشوند و جان مىسپارند . علاج با وسايلى كه اثر سم را كاهش مىدهند ، كوشش كن درجات اثر سم خربق سياه را پايين بياورى - كه اينها را ياد گرفتى - خاراگوش با شراب بخورند و يا : زيره ، رازيانه شامى ، گند بيدستر و سنبل هريك يك جزء متساوى درهم مخلوط كن و بيمار به وزن دو درهم از آن را با شراب بخورد . برجاى باد كرده پارچه‌اى گرم شده و داروهاى باد پراكن بگذار - كه اين داروها را مىشناسى - بعد از آن پنير تر و تازه با عسل و روغن تازه از ماست گرفته بخورند ، آبگوشت چرب ، شراب شيرين مزه و شراب مخلوط با آب كه آب بيشتر از شراب باشد بخورند .